Panik Atak Belirtileri Nelerdir? Panik Atak Anında Ne Yapılmalı?

Panik atak; aniden başlayan, genellikle birkaç dakika içinde zirveye ulaşan yoğun korku ve bedensel belirti nöbetidir. Kişi atak sırasında çarpıntı, nefes darlığı, terleme, titreme gibi yakınmalar ve "kalp krizi geçiriyormuş", "düşüp bayılacakmış" gibi "kötü bir şey olacak" hissi içindedir. Çoğu atak 5-20 dakika içinde kendiliğinden hafifler. Deneyim o kişi için korkutucu olsa da hayati tehlike oluşturmaz. Tekrarlayan ataklar panik bozukluğu ile ilgili olabilir ve psikiyatri değerlendirmesi gerektirir.

Panik atak sırasında hangi belirtiler görülür?

Belirtiler kişiden kişiye farklılıklar gösterebilir. Atak genellikle aniden başlar ve dakikalar içinde en yoğun düzeye ulaşır. Atak sırasında en sık görülen belirtiler şunlardır:

• Çarpıntı, kalbin hızlı veya güçlü atması
• Nefes darlığı, boğulacakmış gibi hissetme, aldığı nefes yetmiyormuş hissi
• Göğüste sıkışma veya ağrı
• Terleme, titreme, sıcak basması veya üşüme
• Baş dönmesi, sersemlik, bayılacakmış gibi olma
• Mide bulantısı, karında rahatsızlık
• El ve ayaklarda uyuşma, karıncalanma
• Kendine veya çevreye yabancılaşma hissi
• Kontrolü kaybedeceği, "çıldırma" veya ölüm korkusu

Bu belirtiler kalp krizi gibi bedensel hastalıklarla karışabildiği için, özellikle ilk atakta tıbbi değerlendirme önemlidir.

Panik atak anında ne yapılmalı?

Atak anında amaç, bedensel belirtileri sakinleştirmek ve atağın geçici olduğunu hatırlamaktır. Şu adımlar yardımcı olabilir:

• Mümkünse bulunduğunuz yerde kalın; kaçmak yerine atağın geçmesini bekleyin.
• Burnunuzdan yavaş ve derin nefes alın, ağzınızdan yavaşça verin. Nefesinizi sayarak (4 sayıda al, 4 sayıda ver) düzenlemeye çalışın.
• Kendinize atağın tehlikeli olmadığını ve birkaç dakika içinde geçeceğini hatırlatın.
• Çevrenizdeki nesnelere odaklanın: 5 şey görün, 4 şey dokunun, 3 ses duyun gibi basit dikkat egzersizleri yapın.
• Sakinleştirici, huzur veren bir görüntü veya anı düşünün.
• Atak geçtikten sonra dinlenin; kafein ve alkolden uzak durun.

Panik atağın nedenleri nelerdir?

Kesin bir tek neden yoktur. Yoğun stres, önemli yaşam değişiklikleri, ailede kaygı bozukluğu öyküsü, aşırı kafein tüketimi ve bazı bedensel hastalıklar atakları tetikleyebilir. Bazı ataklar ise belirgin bir tetikleyici olmadan ortaya çıkar. Tekrarlayan ataklar ve "yeniden atak geçirme korkusu" panik bozukluğunun temel özelliğidir.

Hangi doktora gidilmeli?

Panik atak ve panik bozukluğu için başvurulması gereken branş Psikiyatridir. Psikiyatri uzmanı, belirtilerinizin panik bozukluğuna mı yoksa başka bir bedensel veya ruhsal duruma mı bağlı olduğunu değerlendirir; gerekirse tetkik ister, ilgili uzmana yönlendirir ve size uygun tedavi planını (psikoterapi, gerektiğinde ilaç tedavisi veya ikisinin birlikte kullanımı) belirler. Kesin tanı ve size uygun tedavi için mutlaka bir hekime başvurun; internetten okuduklarınızdan yola çıkarak kendi kendinize tanı koymayın. İnternet ortamında rastladığınız bilgilerin tartışmalı ya da doğru olmayan bilgiler olabileceğini unutmayın.

Ne zaman acile başvurulmalı?

Panik atak sırasında görülen belirtiler bazen kalp krizi gibi acil durumlardan kaynaklanabilir. Şu durumlarda vakit kaybetmeden acil servise başvurun:

• Göğüs ağrısı ilk kez oluyorsa, 20 dakikadan uzun sürüyorsa veya kola, çeneye, sırta yayılıyorsa
• Nefes darlığı dinlenmekle geçmiyorsa
• Bayılma, bilinç bulanıklığı, konuşma bozukluğu varsa
• Belirtiler daha önce yaşadığınız panik ataklardan farklıysa
• Kendinize zarar verme düşünceleri eşlik ediyorsa

Panik atak tedavi edilebilir mi?

Evet. Panik bozukluğu, ruh sağlığı alanında tedaviye iyi yanıt veren durumlardan biridir. Tedavi kişiye göre planlanır; psikoterapi (özellikle bilişsel davranışçı terapi), hekimin uygun gördüğü durumlarda ilaç tedavisi ve yaşam tarzı düzenlemeleri (düzenli uyku, egzersiz, kafein ve alkolün azaltılması) birlikte kullanılabilir. Erken başvuru, atakların günlük yaşamı kısıtlamasını önlemede önemlidir. Hangi tedavinin size uygun olduğuna hekiminizle birlikte karar vermelisiniz.